Toàn cầu hóa và khu vực hóa kinh tế: đáp án, giải thích rõ

Câu 1

Toàn cầu hóa kinh tế là quá trình liên kết các quốc gia trên thế giới về

• A. sản xuất, thương mại, tài chính.
• B. thương mại, tài chính, giáo dục.
• C. tài chính, giáo dục và chính trị.
• D. giáo dục, chính trị và sản xuất.

Câu 2

Khu vực hóa kinh tế là liên kết kinh tế – thương mại giữa

• A. những khu vực có sự gần gũi nhau.
• B. những nước cùng trình độ phát triển.
• C. các nước có sự tương đồng với nhau.
• D. các nhóm nước có quan hệ với nhau.

Câu 3

Toàn cầu hóa là quá trình liên kết các quốc gia trên thế giới không phải về

• A. kinh tế.
• B. văn hóa.
• C. khoa học.
• D. chính trị.

Câu 4

Tổ chức nào sau đây tham gia và chi phối trên 95% hoạt động thương mại toàn cầu?

• A. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
• B. Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).
• C. Ngân hàng thế giới (WBG).
• D. Thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR).

Câu 5

Tính đến năm 2020, tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đã có bao nhiêu quốc gia thành viên?

• A. 150.
• B. 154.
• C. 160.
• D. 164.

Câu 6

Sự ra đời của tổ chức nào sau đây là biểu hiện của toàn cầu hóa kinh tế?

• A. Liên minh châu Âu (EU).
• B. Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).
• C. Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
• D. Thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR).

Câu 7

Sự ra đời của tổ chức nào sau đây là biểu hiện của khu vực hóa kinh tế?

• A. Ngân hàng thế giới (WBG).
• B. Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).
• C. Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
• D. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Đáp án đúng: Câu 1 – A; Câu 2 – A; Câu 3 – D; Câu 4 – B; Câu 5 – D; Câu 6 – B; Câu 7 – C. Toàn cầu hóa kinh tế liên kết các quốc gia về sản xuất, thương mại, tài chính và có biểu hiện tiêu biểu là sự ra đời của WTO; khu vực hóa kinh tế gắn kết các quốc gia gần gũi nhau trong một khu vực địa lý, điển hình là ASEAN.

Vì sao các đáp án trên đúng

Câu 1 – A: Toàn cầu hóa kinh tế liên kết các quốc gia về sản xuất, thương mại, tài chính. Đây là ba nội dung cốt lõi của nền kinh tế toàn cầu: phân công lao động quốc tế trong sản xuất, sự mở rộng của thị trường thương mại quốc tế và sự hình thành thị trường tài chính toàn cầu.

Câu 2 – A: Khu vực hóa kinh tế là liên kết kinh tế – thương mại giữa những quốc gia có sự gần gũi nhau, chủ yếu về địa lý trong cùng một khu vực. EU, ASEAN hay MERCOSUR đều ra đời từ việc các nước láng giềng liên kết với nhau.

Câu 3 – D: Đúng như đề khẳng định, “toàn cầu hóa là quá trình liên kết các quốc gia trên thế giới không phải về” chính trị. Toàn cầu hóa diễn ra trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, khoa học…, nhưng chính trị là ngoại lệ vì mỗi quốc gia vẫn giữ vững chủ quyền quốc gia, không tồn tại liên kết chính trị mang tính toàn cầu.

Câu 4 – B: WTO là tổ chức thương mại lớn nhất thế giới, các nước thành viên tham gia và chi phối trên 95% hoạt động thương mại toàn cầu.

Câu 5 – D: Tính đến năm 2020, WTO có 164 quốc gia thành viên. Đây là số liệu theo mốc thời gian nêu trong đề; số thành viên có thể thay đổi khi có quốc gia mới gia nhập.

Câu 6 – B: WTO có các nước thành viên trải khắp các châu lục, phạm vi liên kết trên quy mô toàn thế giới, nên sự ra đời của tổ chức này là biểu hiện của toàn cầu hóa kinh tế.

Câu 7 – C: ASEAN là liên kết kinh tế – thương mại giữa các quốc gia Đông Nam Á, các thành viên nằm gần nhau trong cùng khu vực địa lý, nên là biểu hiện của khu vực hóa kinh tế.

Vì sao các phương án còn lại sai

Câu 1:

• B, C, D sai vì đều thay lĩnh vực sản xuất bằng giáo dục hoặc chính trị; giáo dục không phải nội dung liên kết của toàn cầu hóa kinh tế, còn chính trị là lĩnh vực không thuộc phạm vi toàn cầu hóa (câu 3 chứng thực điều này).

Câu 2:

• B sai vì cùng trình độ phát triển không phải điều kiện bắt buộc: EU có cả nước phát triển lẫn đang phát triển, ASEAN có Brunei giàu bên cạnh các nước có thu nhập thấp hơn.
• C sai vì sự tương đồng chỉ là đặc điểm thường thấy, không phải bản chất của định nghĩa; yếu tố quyết định là sự gần gũi về địa lý.
• D sai vì “các nhóm nước có quan hệ với nhau” quá rộng, mô tả được cả liên kết toàn cầu như WTO chứ không riêng khu vực hóa.

Câu 3:

• A, B, C sai vì kinh tế, văn hóa, khoa học đều là những lĩnh vực mà toàn cầu hóa liên kết các quốc gia với nhau.

Câu 4:

• A sai: IMF hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ, hỗ trợ các nước cân bằng cán cân thanh toán, không quản lý thương mại toàn cầu.
• C sai: WBG chuyên cho vay và hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội của các nước thành viên.
• D sai: MERCOSUR là thị trường chung của các nước Nam Mỹ, chỉ có phạm vi khu vực.

Câu 5: A, B, C sai vì 150, 154 và 160 đều thấp hơn con số thực tế tại mốc năm 2020 là 164.

Câu 6: Đây là câu dễ nhầm nhất. A, C, D sai vì EU, ASEAN, MERCOSUR tuy cũng là các liên kết kinh tế nhưng theo phạm vi khu vực; chỉ có WTO mang tính toàn cầu.

Câu 7: A, B, D sai vì WBG, WTO và IMF đều là các tổ chức quốc tế toàn cầu, không gắn với một khu vực địa lý nào.

Hệ thống kiến thức liên quan

Toàn cầu hóa là quá trình liên kết các quốc gia trên phạm vi toàn thế giới về kinh tế, văn hóa, khoa học…, với biểu hiện tiêu biểu là sự phát triển của WTO – tổ chức chi phối trên 95% hoạt động thương mại toàn cầu, ra đời năm 1995 và có 164 quốc gia thành viên tính đến năm 2020. Khu vực hóa là sự liên kết kinh tế – thương mại giữa các quốc gia trong một khu vực địa lý nhất định, thường có sự gần gũi hoặc tương đồng với nhau, ví dụ EU, ASEAN, MERCOSUR. Khi làm bài, cần nắm chức năng riêng của từng tổ chức: WTO quản lý thương mại, IMF ổn định hệ thống tiền tệ, WBG hỗ trợ phát triển; từ đó phân biệt được tổ chức nào thuộc tiến trình toàn cầu, tổ chức nào thuộc tiến trình khu vực.

Mẹo ghi nhớ và nhận diện nhanh

Nhận diện theo phạm vi thành viên: tổ chức có thành viên khắp các châu lục (WTO, IMF, WBG) gắn với toàn cầu hóa; tổ chức gắn với một vùng địa lý (EU, ASEAN, MERCOSUR) gắn với khu vực hóa. Câu 6 và câu 7 thường được ra đối xứng nhau: WTO đi với toàn cầu, ASEAN đi với khu vực. Nhớ bộ ba nội dung của toàn cầu hóa kinh tế: sản xuất – thương mại – tài chính. Nhớ ngoại lệ: chính trị không thuộc phạm vi liên kết của toàn cầu hóa vì mỗi quốc gia vẫn giữ chủ quyền.