Đảng viên đi trước, làng nước theo sau — Đáp án đúng

Câu hỏi: Câu nói “Nhân dân ta thường nói: Đảng viên đi trước, làng nước theo sau” của Chủ tịch Hồ Chí Minh được trích trong tác phẩm nào?

• A. Đạo đức cách mạng
• B. Sửa đổi lối làm việc
• C. Đường cách mệnh
• D. Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân

Đáp án đúng là D. Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân. Câu nói “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau” nhấn mạnh vai trò tiên phong của đảng viên trong việc lãnh đạo quần chúng nhân dân.

Vì sao đáp án D đúng?

Câu nói “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau” xuất hiện trong tác phẩm Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hoàn thành năm 1969. Trong tác phẩm này, Người nhấn mạnh vai trò tiên phong, gương mẫu của người đảng viên: đảng viên phải đi đầu trong công việc, trong đạo đức, trong lối sống để quần chúng nhân dân noi theo.

Tư tưởng ấy xuất phát từ quan điểm của Người về mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân. Đảng lãnh đạo không phải bằng mệnh lệnh mà bằng sự thuyết phục, bằng tấm gương của mỗi đảng viên. Khi đảng viên làm gương, nhân dân mới tin, mới làm theo. Đây chính là lý do câu nói trên được đặt trong tác phẩm về đạo đức cách mạng, chứ không phải một văn kiện chính trị hay tác phẩm lý luận khác.

Vì sao các phương án còn lại sai?

Phương án A — Đạo đức cách mạng: Đây là tác phẩm Hồ Chí Minh viết năm 1958, bàn về đạo đức cách mạng và liên hệ với việc rèn luyện đạo đức. Tác phẩm này không chứa câu nói “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau”. Nhiều người nhầm vì hai tựa đề đều liên quan đến đạo đức cách mạng, nhưng tên tác phẩm khác nhau hoàn toàn.

Phương án B — Sửa đổi lối làm việc: Tác phẩm này viết năm 1947, bàn về phương pháp và phong cách làm việc của cán bộ, đảng viên. Nội dung tập trung vào lề lối công tác, không phải câu nói trên.

Phương án C — Đường cách mệnh: Đây là tác phẩm năm 1927, tập hợp các bài giảng của Nguyễn Ái Quốc cho thanh niên yêu nước, bàn về con đường cách mạng Việt Nam. Câu nói “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau” không nằm trong tác phẩm này.

Phương án dễ nhầm nhất là A, vì cùng chủ đề đạo đức cách mạng với đáp án đúng. Cần phân biệt rõ: Đạo đức cách mạng viết năm 1958, còn Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân hoàn thành năm 1969.

Hệ thống kiến thức: các tác phẩm tiêu biểu của Hồ Chí Minh và câu nói nổi tiếng

Dạng câu hỏi trắc nghiệm loại này kiểm tra khả năng nhận biết và ghi nhớ các tác phẩm, bài viết tiêu biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bốn tác phẩm được liệt kê trong đề có bối cảnh sáng tác và nội dung khác nhau:

• Đường cách mệnh (1927): tập hợp bài giảng cho thanh niên, nêu con đường cứu nước, nội dung về tư tưởng tự lực, tự cường. Chứa câu “Muốn người ta giúp cho thì trước hết mình phải tự giúp lấy mình đã”.
• Sửa đổi lối làm việc (1947): bàn về phương pháp, phong cách công tác của cán bộ, đảng viên.
• Đạo đức cách mạng (1958): bàn về đạo đức và rèn luyện đạo đức cách mạng.
• Tuyên ngôn độc lập (1945): văn kiện khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, chứa câu “Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng…”.
• Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân (1969): nhấn mạnh vai trò tiên phong của đảng viên, đạo đức cách mạng và chống chủ nghĩa cá nhân. Chứa câu “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau”.

Dạng câu hỏi kế tiếp trong cùng bộ đề cũng kiểm tra các câu nói khác của Người: câu “Muốn người ta giúp cho thì trước hết mình phải tự giúp lấy mình đã” trích trong Đường cách mệnh; câu “Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng…” trích trong Tuyên ngôn độc lập; câu “Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là rất tốt…” trích trong Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân. Như vậy, mỗi câu nói gắn với một tác phẩm, không trùng lặp.

Mẹo ghi nhớ: phân biệt nhanh các tác phẩm của Hồ Chí Minh

Cách nhận diện nhanh: câu nói về vai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên gắn với tác phẩm có hai vế tựa đề — Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân. Các tác phẩm còn lại chỉ có một tựa đề, nên có thể loại nhanh phương án A, B, C khi gặp câu nói này.

Một cách ghi nhớ theo cặp: Đường cách mệnh — tư tưởng tự lực; Tuyên ngôn độc lập — quyền bình đẳng dân tộc; Đạo đức cách mạng — đạo đức cơ bản năm 1958; Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân — vai trò đảng viên đi trước, năm 1969. Cách gắn cặp giúp tránh nhầm lẫn giữa hai tác phẩm cùng chủ đề đạo đức cách mạng.