Trong phép chia có số bị chia là 72: tính thương, đáp án 9

Câu hỏi: Trong phép chia, có số bị chia là 72. Số chia là số kém số bé nhất có hai chữ số là 2 đơn vị. Tính thương của hai số đó?

Đáp án đúng là 9. Thương của hai số đó bằng 9. Muốn tìm thương, phải xác định số chia trước: số bé nhất có hai chữ số là 10, số chia kém 10 hai đơn vị nên bằng 8; lấy 72 chia cho 8 được 9.

Vì sao thương bằng 9

Bài toán có hai lớp dữ kiện: một số đã biết (số bị chia 72) và một số phải suy ra từ câu chữ (số chia). Chính lớp dữ kiện thứ hai quyết định kết quả, nên cần tách bài toán thành hai bước rõ ràng.

1. Xác định số chia. Số bé nhất có hai chữ số là 10. Đề cho số chia kém số đó 2 đơn vị, nghĩa là số chia nhỏ hơn 10 hai đơn vị: 10 − 2 = 8. Vậy số chia là 8.
2. Tính thương. Trong phép chia, thương bằng số bị chia chia cho số chia. Thay số: 72 : 8 = 9.
3. Kiểm tra lại. Lấy thương nhân với số chia để đối chiếu: 9 × 8 = 72, đúng bằng số bị chia ban đầu. Kết quả 9 là hợp lý.

Điểm cần lưu ý là cụm “kém … 2 đơn vị” chỉ phép trừ, không phải phép chia. Nhiều bạn đọc nhanh thành “số chia bằng 10 : 2 = 5” rồi tính 72 : 5 và bị lẻ. Cách hiểu đúng là 10 − 2 = 8.

Bài 6: vì sao chưa xác định được số hình vuông

Bài 6 yêu cầu quan sát hình bên để đếm số hình vuông, nhưng hình vẽ không được cung cấp kèm đề. Không có hình thì không có dữ kiện để đếm, nên không thể khẳng định một con số cụ thể. Bất kỳ đáp án nào đưa ra lúc này đều là phỏng đoán, không phải kết quả của bài toán.

Khi có hình, cách làm đúng là đếm theo hai lượt: lượt đầu đếm các hình vuông nhỏ riêng lẻ, lượt sau đếm các hình vuông lớn hơn được ghép từ nhiều ô nhỏ (hình 2 × 2 ô, 3 × 3 ô…). Bỏ sót lượt thứ hai là lỗi phổ biến nhất ở dạng bài này, vì hình ghép vẫn là hình vuông theo định nghĩa.

Hệ thống kiến thức liên quan

Bài toán xoay quanh phép chia và khái niệm số bé nhất có hai chữ số, hai nội dung nền của chương trình số học đầu cấp tiểu học.

• Thành phần của phép chia: số bị chia : số chia = thương. Trong 72 : 8 = 9 thì 72 là số bị chia, 8 là số chia, 9 là thương.
• Quan hệ kiểm tra: số bị chia = thương × số chia (72 = 9 × 8). Đây là công cụ để tự kiểm tra kết quả mà không cần đợi chấm bài.
• Số bé nhất có hai chữ số là 10; số lớn nhất có hai chữ số là 99. Hai mốc này hay xuất hiện trong đề dưới dạng “kém/ hơn … bao nhiêu đơn vị”.
• Phép chia hết: 72 chia 8 vừa đủ, không dư, nên thương là số tự nhiên 9. Nếu số chia không phải ước của số bị chia thì bài sẽ có số dư và đề phải nói rõ.

Mẹo ghi nhớ và cách nhận diện nhanh

Với dạng đề “cho số bị chia, mô tả số chia bằng lời, hỏi thương”, hãy làm ngược từ dưới lên: đọc cụm mô tả số chia trước, dịch nó thành một phép tính, rồi mới chia.

Hai cụm từ cần phân biệt: “kém … n đơn vị” là trừ đi n; “gấp … n lần” là nhân với n. Nhầm hai cụm này là nguyên nhân sai phổ biến nhất. Mẹo nhớ nhanh cho bài này: số bé nhất có hai chữ số là 10, kém 2 → 8, và vì 72 = 8 × 9 nên thương là 9.