Lời bài hát
Lời bài hát Ru Con Bắc Bộ chuẩn nhất: Đầy đủ dị bản & hợp âm hát ru
Th7
Lời bài hát Ru Con là một trong những di sản âm nhạc dân gian quý báu, gắn liền với ký ức tuổi thơ của hàng triệu người dân Việt Nam. Giai điệu đưa nôi mượt mà không chỉ có tác dụng vỗ về trẻ thơ vào giấc ngủ ngon mà còn chứa đựng những bài học đầu đời sâu sắc về tình mẫu tử, tình yêu quê hương đất nước. Bài viết dưới đây của chúng tôi sẽ cung cấp đầy đủ các dị bản lời bài hát Ru Con Bắc Bộ chuẩn xác theo trục văn hóa đồng bằng sông Hồng, kèm theo hệ thống hợp âm chuẩn cho nhạc cụ và những phân tích độc quyền về mặt âm luật, giúp bạn có cái nhìn toàn diện nhất về khúc hát nôi kinh điển này.
Lời bài hát Ru Con (Dị bản Bắc Bộ chuẩn từ gốc ca dao)
Tối tăm mù mịt, ai đưa cò về
Cò về thăm quán cùng quê
Thăm cha, thăm mẹ, cò về thăm anh.
Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao
Ông ơi ông vớt tôi nao
Tôi có lòng nào ông xáo với măng
Có xáo thì xáo nước trong
Đừng xáo nước đục đau lòng cò con.
Sao mày dẫm lúa nhà ông hỡi cò
Không, không tôi đứng trên bờ,
Mẹ con nhà nó đổ ngờ cho tôi.
Em tôi buồn ngủ, buồn nghê
Buồn ăn cơm nếp, cháo kê, thịt gà
Buồn ăn bánh đúc, bánh đa
Củ từ, khoai nướng cùng là cháo kê
À ơi,…
Em tôi buồn ngủ, buồn nghê
Con tằm đã chín, con dê đã mùi
Con tằm đã chín thì để lại nuôi
Con dê đã mùi thì để em ăn.
Để trâu ăn lúa gọi cha ời ời
Cha còn cắt cỏ trên trời
Mẹ còn cưỡi ngựa đi mời quan viên.
Đi đến chỗ lội đánh rơi mất chồng
Ông ơi cho tôi mượn cái khau sòng
Để tôi tát nước vớt chồng tôi lên.
Mẹ ru con ngủ ơ giữa trưa bóng tròn.
À ơi,…, đức mẹ nặng nề là con nhớ công cha
Là công cha đức mẹ có nặng ơ nề,
Con chưa chưa lấy được chút gì báo ân.
Nào ai có cha rồi thì ai có mẹ thì hơn.
Ai ơi, có cha rồi thì ai có mẹ nuôi con thì hơn
Ơi không cha rồi thì chẳng mẹ con càng khổ thay,
Con nhớ tình thâm là con ơi ngại ấy, con trọng thay.
Nhớ tình thâm ơi ngại ấy,
Con trọng thay ơi công cha rồi thì nghĩa mẹ.
Ăn cơm nhà dì, uống nước (á) nhà cô
Đêm về nó ngày ô ô
Chồng yêu chồng bảo ngáy cho vui nhà
Đi chợ thì hay ăn quà
Chồng yêu chồng bảo về nhà đỡ (à) cơm
Cái cò là cái cò ca
Bắt về làm thịt lấy ra ba phần
Miếng lạc thời để phần chồng
Miếng xương mẹ gặm, miếng lòng phần con.
Phú ông xin đổi ba bò chín trâu.
Bờm rằng, Bờm chẳng lấy trâu,
Phú ông xin đổi ao sâu cá mè.
Bờm rằng, Bờm chẳng lấy mè,
Phú ông xin đổi một bè gỗ lim.
Bờm rằng, Bờm chẳng lấy lim,
Phú ông xin đổi đôi chim đồi mồi.
Bờm rằng, Bờm chẳng lấy mồi,
Phú ông xin đổi nắm xôi Bờm cười.
Con lợn bỏ đói buồng cau bỏ già
Bao giờ sum họp một nhà
Con lợn lại béo cau già lại ngon.
Tóc xe trăm ngọn em liền gỡ xong
Rối tơ em gỡ còn suôn
Rối đầu có lược, rối lòng có em.
Năm canh chầy thức đủ vừa năm
Hỡi chàng, chàng ơi
Hỡi người, người ơi
Em nhớ tới chàng, em nhớ tới chàng
Hãy nín! nín đi con!
Hãy ngủ! ngủ đi con!
Con hời,… con hỡi,…
Mẹ thương Akay mẹ thương bộ đội
Con mơ cho mẹ hạt lúa lên bông
Mai sau khôn lớn vung chày lún sân
Ngủ ngoan Akay ơi ngủ ngoan Akay ơi
Mẹ thương Akay mẹ thương làng đói
Con mơ cho mẹ hạt bắp lên đều à ơi à ơi
Lưng núi thì to mà lưng mẹ thì nhỏ
Đừng làm mẹ ngã mẹ tỉa bắp trên nương
Mặt trời của bắp thì nằm lưng núi
Mặt trời của mẹ con nằm trên lưng
Giặc Mỹ buộc ta phải đi xa con suối
Các anh cầm súng với các chị cầm chông
Akay ơi Akay ơi
Mẹ thương Akay ta quyết dành cuộc sống
Akay ơi mà ngủ cho ngoan
Là Akay ơi mà ngủ cho ngoan
Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều
Chiều chiều lại nhớ chiều chiều
Nhớ người quân tử khăn điều vắt vai.
Bước xuống vườn cà, hái nụ tầm xuân.
Nụ tâm xuân nở hoa xanh biếc,
Em đi lấy chồng, anh tiếc lắm thay.
Ba đồng một miếng trầu cay,
Sao anh không hỏi những ngày còn không.
Bây giờ em đã có chồng,
Như chim vào lồng, như cá cắn câu.
Cá cắn câu biết đâu mà gỡ,
Chim vào lồng, biết thuở nào ra.
Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen
Em được thì cho anh xin
Hay là em để làm tin trong nhà
Áo anh sứt chỉ đường tà
Vợ anh chưa có mẹ già chưa khâu
Áo anh sứt chỉ đã lâu
Mai mượn cô ấy về khâu cho cùng
Khâu rồi anh sẽ trả công
Đến lúc lấy chồng anh lại giúp cho
Giúp cho một thúng xôi vò
Một con lợn béo, một vò rượu tăm
Giúp cho đôi chiếu em nằm
Đôi chăn em đắp, đôi chằm em đeo
Giúp cho quan tám tiền cheo
Quan năm tiền cưới lại đèo buồng cau.
Mẹ bống yêu bống á à bống càng làm thơ.
À á à à ời,… à á à à ơi,… con ơi muốn nên thân người lắng tai nghe lấy những lời mẹ ru.
Gái thì giữ việc trong nhà, khi vào cánh cửi khi ra thêu thùa.
Trai thời đọc sách ngâm thơ dùi mài kinh sử để chờ kịp khoa.
À á á ơi mai sau nối nghiệp mẹ cha trước là đẹp mặt á à,… sau là ấm thân.
À á à à ời,… à á à à ơi,… công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.
À á à à ời,… à á à à ơi,… nuôi con cho được vuông tròn, mẹ thầy dầu dãi xương mòn gối long.
Con ơi cho trọn hiếu trung, thảo ngay một dạ á à kẻo luống công mẹ cày
À á à à ơi,… à á à à ơi,… làm trai quyết chí tu thân công danh chớ vội nợ nần chớ đã lo.
Khi nên trời giúp công cho làm trai năm liệu bảy lo mới thạo.
À á ơi,… trời sinh trời trời chẳng phụ nào phong vân gặp hội anh hào ra tay.
Trí khôn dắt để xạ mày, có công mài sắt có ngày nên kim
À á à à ơi,… à á à à ời,…
Bay từ, từ cửa phủ,
Bay ra, ra cánh đồng.
Tình tính tang, là tang tính tình
Duyên tình rằng, ấy duyên tình ơi,
Rằng có nhớ, nhớ hay chăng?
Rằng có biết biết hay chăng?
Hợp âm bài hát Ru Con Bắc Bộ hệ ngũ cung chuẩn cho Guitar/Ukulele
Công Am cha như núi Thái C Sơn, nghĩa G mẹ như nước trong Em nguồn chảy Am ra.
Một Dm lòng thờ mẹ kính Am cha, cho G tròn chữ hiếu mới Em là đạo Am con.À á à à Am ời… à á à à G ơi…
Con Am cò mà đi ăn C đêm, đậu G phải cành mềm lộn Em cổ xuống Am ao.
Ông Dm ơi ông vớt tôi Am nao, tôi G có lòng nào ông Em xáo với Am măng.
Có C xáo thì xáo nước G trong, đừng Em xáo nước đục đau G lòng cò Am con.
Bài hát Ru Con Bắc Bộ sử dụng tone nhạc nào dễ thể hiện nhất?
Giọng La thứ (Am) hoặc Rê thứ (Dm) là hai tone nhạc phù hợp và dễ hát nhất đối với các bài hát ru truyền thống Bắc Bộ. Bản chất của điệu hát ru là sự thủ thỉ, trầm ấm và đều đặn mô phỏng nhịp võng đưa nôi tự nhiên. Khi hát ở tone Am, tầm vóc nốt nhạc không quá cao giúp người hát giữ được hơi dài, dễ buông các tiếng luyến láy đặc trưng như “à ơi”, “á à” mà không bị phô hay hụt hơi.
Bài hát ru này thường được áp dụng trong những dịp đặc biệt nào?
Bài hát Ru Con không chỉ xuất hiện trong không gian gia đình lúc dỗ trẻ ngủ mà còn được ứng dụng rộng rãi trong các hội diễn văn nghệ quần chúng, các tiết mục múa dân gian và chương trình giáo dục mầm non. Đặc biệt, ca khúc này thường là chất liệu cốt lõi trong các cuộc thi “Mẹ duyên dáng, con khỏe ngoan” hoặc các buổi chuyên đề giáo dục lòng biết ơn, gìn giữ nét đẹp văn hóa nguồn cội tại các trường học.
xem thêm:
Bản thu âm hoặc phiên bản cover nào của bài hát Ru Con đáng nghe nhất?
Bản thu âm của NSND Thu Hiền phối hợp cùng Đài Tiếng nói Việt Nam được đánh giá là phiên bản chuẩn mực và đáng nghe nhất mọi thời đại. Với chất giọng miền Bắc gốc, cách nhả chữ nền nã và kỹ thuật luyến láy tinh tế mang đậm màu sắc đồng bằng châu thổ sông Hồng, NSND Thu Hiền đã tái hiện trọn vẹn không gian làng quê yên bình, chạm đến cảm xúc sâu thẳm của người nghe.
Phân tích ý nghĩa độc quyền: Trục biểu tượng “Con Cò” và Âm luật Ngũ Cung Bắc BộKhác với các bài viết lyrics thông thường chỉ liệt kê câu từ, phân tích chuyên sâu cho thấy bài hát Ru Con Bắc Bộ có cấu trúc văn hóa độc đáo dựa trên hai nền tảng cốt lõi:
- Hình ảnh ẩn dụ mang tính biểu tượng cao: Hình tượng “con cò” xuất hiện xuyên suốt các dị bản (Cái cò đi đón cơn mưa, Con cò đi ăn đêm…) không đơn thuần là mô tả thiên nhiên, mà là sự khúc xạ hình ảnh người phụ nữ, người mẹ Việt Nam xưa. Đó là sự lam lũ, tần tảo, chịu thương chịu khó nhưng luôn giữ trọn phẩm hạnh trong sạch (“xáo nước trong, đừng xáo nước đục”). Việc đưa hình ảnh này vào lời ru là cách người mẹ giáo dục thế hệ sau về đạo đức và nhân cách sống ngay từ thuở nằm nôi.
- Cấu trúc âm luật đưa nôi: Điệu hát ru Bắc Bộ phát triển trên hệ thống thang 5 âm (Ngũ cung) không bán âm (Hò, Xự, Xang, Xê, Cống). Nhịp điệu bài hát luôn là nhịp đôi chu kỳ chậm, mô phỏng hoàn hảo chuyển động cơ học của chiếc võng hoặc cánh nôi. Sự lặp đi lặp lại mang tính chu kỳ này có tác động tâm lý học giúp xoa dịu hệ thần kinh của trẻ nhỏ, tạo cảm giác an toàn tuyệt đối để từ từ chìm vào giấc ngủ.
FAQ: Các câu hỏi thường gặp về bài hát Ru Con
1. Điểm khác biệt lớn nhất giữa lời hát ru miền Bắc và miền Nam là gì?
Hát ru miền Bắc (Bắc Bộ) thường mở đầu bằng từ luyến “À ơi” và sử dụng hệ thống ca dao bằng trắc gắn với hình ảnh con cò, làng quê châu thổ. Trong khi đó, hát ru miền Nam thường bắt đầu bằng cụm từ “Ầu ơ ví dầu” và mang đậm hơi thở sông nước, kênh rạch Nam Bộ.
2. Tại sao trong lời hát ru lại xuất hiện nhiều dị bản ca dao khác nhau?
Do tính chất truyền miệng của văn học dân gian, người mẹ khi ru con thường linh hoạt ghép các bài ca dao lục bát quen thuộc vào giai điệu đưa nôi có sẵn. Vì vậy, một bài hát ru có thể kéo dài vô tận bằng cách nối các tầng ý nghĩa ca dao lại với nhau.
3. Nhịp điệu của bài hát ru có tác dụng khoa học gì đối với trẻ nhỏ không?
Có, nhịp điệu đều đặn chu kỳ 2/4 hoặc 4/4 phối hợp cùng tần số âm thanh trầm ấm từ giọng nói của người mẹ giúp nhịp tim của trẻ điều hòa ổn định, giảm các kích thích căng thẳng xung quanh và kích hoạt trạng thái ngủ sâu nhanh hơn.
