Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến nên có
- A. sinh vật xanh tốt
- B. lượng mưa nhiều
- C. nhiều khoáng sản
- D. nền nhiệt độ cao.
Đáp án đúng là D. nền nhiệt độ cao. Việt Nam nằm trong vùng nội chí tuyến, nơi nhận nhiều bức xạ Mặt Trời. Vì vậy, đặc điểm khí hậu gắn trực tiếp với vị trí này là nền nhiệt độ cao.

Vì sao đáp án D đúng?
Vùng nội chí tuyến là khu vực nằm giữa chí tuyến Bắc và chí tuyến Nam. Khu vực này nhận lượng bức xạ Mặt Trời lớn, tạo nên đặc trưng nhiệt đới. Việt Nam nằm trong vùng đó nên có nền nhiệt độ cao.
Câu hỏi yêu cầu xác định hệ quả của vị trí nội chí tuyến, chứ không hỏi mọi đặc điểm tự nhiên của nước ta. Nhiệt độ cao là mối liên hệ trực tiếp nhất: nhận nhiều bức xạ Mặt Trời làm bề mặt đất và không khí được cung cấp nhiều nhiệt. Nhiệt độ thực tế vẫn thay đổi theo mùa, độ cao và từng địa phương; «nền nhiệt độ cao» là nhận xét về đặc điểm khí hậu chung, không có nghĩa mọi nơi đều nóng như nhau.
Vì sao các phương án còn lại sai?
A. Sinh vật xanh tốt: Việt Nam có hệ sinh vật phong phú, nhưng sự phát triển của sinh vật còn phụ thuộc vào nước, đất và điều kiện sinh thái từng nơi. Chỉ biết một lãnh thổ nằm trong vùng nội chí tuyến chưa đủ để kết luận sinh vật ở đó xanh tốt.
B. Lượng mưa nhiều: Đây là phương án dễ nhầm nhất vì nước ta có lượng mưa lớn. Tuy nhiên, mưa còn cần nguồn ẩm và chịu tác động của gió mùa cùng các điều kiện địa hình. Nhiệt độ cao có thể làm bốc hơi mạnh, nhưng không tự nó bảo đảm mưa nhiều; có những vùng nhiệt đới khô hạn.
C. Nhiều khoáng sản: Sự hình thành và phân bố khoáng sản gắn với lịch sử địa chất, không phải hệ quả trực tiếp của việc nhận nhiều bức xạ Mặt Trời. Vì thế, vị trí nội chí tuyến không phải căn cứ để chọn phương án này.
Hệ thống kiến thức liên quan
Khí hậu nhiệt đới gió mùa của Việt Nam cần được hiểu qua nhiều yếu tố kết hợp. Vị trí nội chí tuyến tạo cơ sở cho nền nhiệt độ cao. Nhiệt độ cao tạo điều kiện để nước bốc hơi mạnh; gió mùa và nguồn ẩm góp phần đưa hơi nước vào đất liền, tạo điều kiện hình thành mưa.
Nền nhiệt và lượng mưa ấy có thể thuận lợi cho sinh vật phát triển, nhưng mức độ xanh tốt còn tùy điều kiện cụ thể. Khoáng sản thuộc một nhóm đặc điểm khác, cần giải thích bằng quá trình địa chất. Phân biệt các mối liên hệ này giúp tránh coi mọi đặc điểm tự nhiên của Việt Nam đều do vị trí nội chí tuyến trực tiếp tạo ra.
Cách nhận diện nhanh dạng câu hỏi này
Gặp cụm «nằm trong vùng nội chí tuyến», hãy liên hệ trước với bức xạ Mặt Trời lớn và nền nhiệt độ cao. Nếu đáp án nói về mưa, sinh vật hoặc khoáng sản, hãy kiểm tra xem đặc điểm đó còn cần thêm yếu tố nào khác. Trong câu hỏi này, chỉ phương án D nêu đúng hệ quả khí hậu trực tiếp nhất.
